İsrail Yüksek Mahkemesi, Arap partilerini 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimlerden men etmek isteyen Merkez Seçim Komitesi’nin kararını iptal etti. Parlamento seçimlerine Arap partilerinin katılabileceğine hükmeden mahkeme, komitenin kararında partilerin seçimden dışlanmasını gerektirecek şartların oluşmadığına hükmetti.
Seçim Komitesi Mansur Abbas liderliğindeki muhafazakâr İslamcı Raam Partisi (Birleşik Arap Listesi) ile Hadash, Taal ve Balad partilerinin seçime katılmasına karşı 18’e karşı 5 oyla karar almıştı. Arap partileri ise komitenin kararını “siyasi, ırkçı ve antidemokratik” olarak nitelendirmişti.
Yüksek Mahkeme’nin bu kararı bozması zaten büyük ölçüde bekleniyordu.
Kamuoyu yoklamalarına göre 27 Ekim’deki kritik seçimde ne Başbakan Benyamin Netanyahu’nun bloğu ne de muhalifleri tek başına çoğunluk sağlayabilecek görünüyor.
Bu durumda Raam Partisi’nin hükümet kurma sürecinde “kilit parti” rolü üstlenebileceği değerlendiriliyor. Dolayısıyla Arap-İsrailli partiler, siyasi analistler tarafından “kral yapıcılar” olarak adlandırılıyor.
Balad partisinin lideri adaylıktan çekildi
Öte yandan seçime girmesine izin verilen partilerden Balad’ın lideri Sami Ebu Şahade ise Yüksek Mahkemesi’nin yargıçlarının çoğunluğunun kendisini seçimlerden men etmeyi desteklediğini belirtmesi üzerine adaylıktan çekildi.
Adaylıktan çekilen İsrailli Arap politikacı Sami Ebu ŞehadeFotoğraf: Ilia Yefimovich/AFP
Adaylıktan çekilen İsrailli Arap politikacı Ebu Abu Şehade, 2019’dan 2022’ye kadar İsrail parlamentosu Knesset’te milletvekili olarak görev yapmıştı. Partisi yaptığı açıklamada, Balad liderinin adaylığından çekildiğini ancak bu kararın siyasi mücadelesinin sonu anlamına gelmediğini belirtti ve Ebu Şehade’nin parti lideri olarak kalacağını ekledi.
Hakkında yasak istenen partiler hangileri?
Yasaklanması istenen partiler arasında en dikkat çekici olanı Birleşik Arap Listesi olarak da bilinen Raam. Knesset’teki 120 sandalyenin beşine sahip ve muhafazakâr, İslamcı bir çizgide. Parti bu yıl başlarında Yahudi adayların da aday olmasına izin vereceğini açıklamıştı. Mahkemenin seçimlere yeşil ışık yakmasıyla eski İsrail polis komiseri ve ulusal güvenlik bakan yardımcısı Yoav Segalovitz bu partiden aday olabilir.
Yasak istenen partilerden bir diğeri Hadash da Yahudilerden ve Araplardan da bir miktar destek gören aşırı sol bir örgütlenme. Taal, laik ve Arap milliyetçisi bir parti. Balad da sol görüşlü Arap milliyetçisi bir parti. Hadash’ın üç, Taal’ın iki sandalyesi olmak üzere bu bloğun Knesset’te toplam beş sandalyesi bulunuyor.
Her konuda aynı çizgide olmasalar da üç parti, oyların bölünmesini önlemek ve yüzde 3,25’lik seçim barajını geçerek sandalye kazanma şanslarını artırmak için birlikte yarışıyor.
Yasak talebi hangi kanuna dayandırıldı?
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun partisi Likud ve Otzma Yehudit gibi sağ partiler, bu partilerin yasaklanması için başvuruda bulunmuştu. Knesset Yasası, “İsrail Devleti’nin Yahudi ve demokratik bir devlet olarak varlığını inkâr eden”, “ırkçılığa tahrik eden” veya “İsrail Devleti’ne karşı düşman bir devletin ya da terör örgütünün silahlı mücadelesini destekleyen” adaylar ve partilerin yasaklanmasını öngörüyor.
Yasak başvurusu da bu maddeye dayandırılmıştı. Merkez Seçim Komitesi, parlamentonun temsilcilerinden oluşuyor. Bu da Likud’un komitede güçlü biçimde temsil edildiği anlamına geliyor.
Gazze’de “hedefli suikastların” gerçekleştirilmesi gerektiğini savunan aşırı sağcı Bakan Itamar Ben Gvir’in partisinin seçime girmesine izin verilecek Fotoğraf: Ohad Zwigenberg/AP Photo/picture alliance
İsrail’de bir partinin seçimden men edilmesi geçmişte de yaşandı. Balad daha önce de yasaklanmış ancak yine Yüksek Mahkeme’nin kararı bozması partinin seçime girmesine imkân tanımıştı. Benzer durumlar 2022, 2019, 2009 ve 2003 yıllarında da yaşandı.
Komiteye bu tür kararlar alma yetkisi tanıyan 1985 tarihli yasa değişikliğinden bu yana Yüksek Mahkeme, yalnızca bir yasağı onadı: 1988’de aşırı milliyetçi Yahudi partisi Kach’a yönelik yasağı.
MT,BÜ,HS
Kaynak: jaguar 5.0
