Çin’in Hubei eyaletine bağlı Yichang kentinde bulunan Üç Boğaz Barajı’ndaki gemi asansörü, Yangtze Nehri üzerindeki taşımacılık süresini önemli ölçüde azaltmaya devam ediyor. 2016 yılında ticari işletime giren yapı, 3.000 tona kadar olan gemileri 113 metre yüksekliğe 40 dakikada ulaştırıyor.
ÇALIŞMA PRENSİBİ AÇIKLANDI
Gemi asansörü, taşıtların su dolu bir hazne içinde yükseltilmesi prensibiyle çalışıyor. Ulaşım sürecinde şu teknik parametreler uygulanıyor:
120 metre uzunluk, 18 metre genişlik ve 3,5 metre su derinliği.
Hazne, içerdiği su ve kaldırma mekanizmalarıyla birlikte toplam 15.500 ton ağırlığa ulaşıyor.
Sistem, 169 metre yüksekliğindeki kuleler boyunca hareket ediyor.
Geleneksel kablolu sistemler yerine, sallantı ve devrilme riskini önlemek amacıyla dört noktadan desteklenen dişli ve kremayer (dişli ray) mekanizması kullanılıyor.
SÜREÇ İÇİNDE DEĞİŞİKLİĞE UĞRADI
İlk planlaması 1990’lı yıllarda Üç Boğaz Projesi kapsamında yapılan asansörün tasarımı süreç içerisinde değişikliğe uğradı. Çelik kablolu ilk tasarım, denge endişeleri nedeniyle ertelendi. 2003 yılında Alman mühendislik firması Krebs und Kiefer tarafından dişli çark sisteminin önerilmesiyle proje onaylandı ve inşaat çalışmaları 2008 yılında yeniden başladı. Yapımı 2015 yılında tamamlanan asansör, test süreçlerinin ardından 2016 yılında kullanıma açıldı.
İKİ FARKLI GEÇİŞ YÖNTEMİ VAR
Baraj tesisinde tonajlarına göre gemiler için iki farklı geçiş yolu uygulanıyor:
3.000 ton altı gemiler; küçük ve orta ölçekli kargo ile yolcu gemileri asansör sistemini kullanarak barajı 40 dakikada geçiyor.
3.000 ton üzeri gemiler; Detveyt ağırlığı 3.000 tonu aşan ve 10.000 tona kadar ulaşan büyük kargo gemileri, 1.500 metre uzunluğundaki 5 kademeli havuz (kilit) sistemini kullanıyor. Bu yöntemde geçiş süresi yaklaşık 4 saat sürüyor.
